Translate

۱۳۹۶ دی ۱۰, یکشنبه

آیا انقلاب تنها راه حل است؟

نظر نگارنده این متن خیر.
اما آنچه وقوع انقلاب را محتمل تر از بقیه راهها در ایران کنونی نشان میدهد، توجه به ساختار حکومت ، و بسته و مسدود بودن راههای دیگر است.

انقلاب (Revolution)، دگرگونی ساختاری در حکومت و حاکمیت است. زمانی میتوان آنرا در دسترس دید ، که ساختار فعلی، کارایی خود را از دست داده ، و راههای دیگر برای تغییر دشوار و یا در دسترس نباشد.
اصلاحات (Reform)، مجموعه اقداماتی درون ساختاری است، تا بتواند کارکرد حکومت و حاکمیت را مطلوب کند و خواست مردم را برآورد.

در اینکه انقلاب کار مردم است و اصلاحات کار حکومت ، بشکل دقیق نمیتوان تفکیکی انجام داد. حکومت هم میتواند انقلابی عمل کند و مفاهیم کارکردی و ساختاری خود را تغییر دهد. اصلاحات هم میتواند با فشار مردم محقق شود، بدون اینکه ساختار حکومت از بین برود. اما اصولا و غالبا انقلاب امری مردمی است، و از پایین و بستر به نوک هرم قدرت نظر دارد. رفرم و اصلاحات نیز مولفه ای حکومتی است، که بیشتر و اکثر اوقات از سوی نوک هرم به بستر و قاعده  تسری میابد.

در اینکه فقط انقلابها خشونت آمیز هستند و اصلاحات و رفرم ها بدون خشونت محقق میشوند، نکات و پیش فرضهای کاملا اشتباهی وجود دارد، که بررسی و مصادیق آن ، در این متن گنجایش بررسی ندارد.
اما برای نمونه اشاره میشود ، انقلاب سال ۵۷ در ایران و حتی انقلابهای مخملی در کشورهای شرق اروپا ، بسیار کمتر از جنبش های اصلاح طلبی دینی ، در اروپای مسیحیت و حتی اسلام کشته داده اند.
البته ، انقلابها بیشتر خونبار هستند ، و این قابل کتمان نیست. اما سبب این خشونتها به شرایط انقلابها برمیگردنند. در واقع انقلاب ، آخرین راه حل است ، و چون آخرین راه حل است ، میتواند خشونت بار تر هم باشد. بیماری را که میتوان با خوراندن قرصی درمان کرد ، اگر در انتهای پیشرفت بیماری اش باشد ، باید با جراحی به سلامت رساند.

اما الزاما هم ، هر چیز خونبار هزینه گزاف و بیهوده نیست. برای تولد فرزند ، جراحی و درد زایمان یک ضرورت است.

در کنار خشونت باری انقلابها میتواند ثمرات شیرینی را هم دید. در کنار بیداری عربی ، کشورهایی مثل تونس توانستند به راحتی بسمت حکومتهای غیر دینی سوق داده شوند ، و اثرات خشونت بار را احساس نکنند. کشورهای اروپای شرقی نیز به همین نحو.

اما انقلاب نیز فی البداهه و بدون مقدمه نمیتواند بوجود آید. کسانیکه درک درستی از سیاست و جامعه ندارند میاندیشند ،  مردم به یکباره سمت و سراغ انقلاب میروند. این کاملا خطاست. مردم بدون آزمایش راه حلهای مسالمت آمیز اولیه ، بدون مقدمه راه حل نهایی و غالبا خشونت بار را انتخاب نمیکنند.
مردم راه حلهای پیشنهادی اصلاحات را آزموده اند و آزمودن چندباره آزموده، خطا و بی خردی است.

اصلاحات در ایران، در سال ۷۶ کلید خورد. شخصی که از طبقه اندیشوران بود بر مسند ریاست جمهوری نشست. ولی توان اصلاحات مورد خواست مردم که مدنی و اجتماعی بود را نداشت. حال این مطلب را به مرجع بالاتر ، نهادهای قدرت موازی ، بی لیاقتی و کارنابلدی شخص رئیس جمهور نسبت دهیم ، توفیری برای توجیه در اصل ناموفقی اصلاحات ندارد. او در پایان ، برای توجیه و ناکامی وعده های خود به انتخاب کنندگانش گفت ، منظورش از جامعه مدنی ، همان مدینه النبی است.
از دل همان سرخوردگی و وعده نامحقق هشت ساله اصلاح طلبی ،  مردم با سرخوردگی یا اشتیاق ، به سراغ رئیس جمهوری رفتند ، که منافع داخلی و اجتماعی مردم را نه تنها محقق نکرد، با گداپروری و بی برنامه عمل کردن ، وضعیت اقتصادی را نیز نامناسب تر کرد. در سطح بین الملل هم با حمایت کورکورانه از برخی کشورها ، و دادن دشنام و ادبیات سخیفانه ، بر ضد منافع ملی عمل کرد. با وجود ادبیات و رفتار او قطعنامه های متعددی بر کشور و مردم تحمیل شد و مشکلات مردم چند برابر شد. دیگر نه از تاک نشانی بود ، نه از تاکنشان.
در اوج خواسته های مردم در سال ۸۸ ، نظر شخص اول مملکت با همان رئیس جمهور نزدیک بود، هر چند نظر ایندو با بسیاری از مردم و منافع کشور همخوانی نداشت. ولی ابزار سرکوب خس و خاشاک فراهم بود و اصلاحات رنگ باخت. اعترافات تلویزیونی سران و یاران اصلاح طلبی در اشتباهات خود و عامل خارجی بودن ، مضحکه مفید بودن اصلاحات را تمام و کمال به تصویر کشید.
سرخوردگی مردم از اصلاحات بشکل واضحی نمودار شد. خواست مطالبات اجتماعی و مدنی جایش را به لقمه نانی داد که از دست نرود. در انتخابات بعد، بزرگترین نیروی اصلاح طلبی ( عارف) پشت یک اصولگرای میانه رو ایستاد. اصولگرایی که دغدغه اصلی اش حفظ نظام و ساختار آن بخاطر شرایط بد بین المللی بود.
در زمان حضور او اندکی فشارهای بین المللی کاسته شد که آنهم با توجه به هماهنگی او با آقای بزرگ ، دور از دسترس نبود. اما چون ماموریت او تحقق وعده های اجتماعی نبود، خبری هم از گشایش امور اجتماعی نشد. وضعیت معیشتی مردم هم بهبود نیافت ،

هیچ نظری موجود نیست: